Recep Selim Akıcı

TKF Teknik Komite Üyesi

[email protected]

Dünya Kürek Federasyonu, Kasım 2021’deki olağan Kongresi’nde, 2028 Los Angeles Olimpiyat Oyunları’ndaki kürek yarışlarının, parkur uzunluğu 1500 metre ile sınırlı olan Long Beach Marine Stadyumu’nda düzenlenmesi teklifini kabul etti.

Böylece 1912’den beri (1948 Londra hariç) erkek sporcular için 2000 metre olan yarış mesafesi LA 2028’de 1500 metreye indirilmiş oldu.

Kadınlarda ise 1976 yılına kadar 1000 metre olan parkur uzunluğu Montreal Olimpiyatları’ndan itibaren 2000 metre olarak uzatılmış iken Los Angeles’ta yarışmalar erkeklerde olduğu gibi kadınlarda da 1500 metre olarak gerçekleşecektir.

Uluslararası kürek camiasında bu kararın önemli sonuçları olacağı beklentisi olanlar ile “çok bir şey değişmez” diyenler arasında tartışmalar hâlen devam etmektedir.

Müsabaka mesafesinin 500 metre kısaltılması; Fizyoloji, Psikoloji, Teknik, Taktik, Antrenman metodolojisi vb. açılardan değerlendirilse ne gibi sonuçlara sebebiyet verecektir sorusuna bağlı olarak sporcuların seçiminden, antrenman planlarına, yarışmada uygulanacak taktik ve tekniğe kadar birçok açıdan çeşitli öngörü ve görüşler yayınlanmaktadır.

Bilimsel veri tabanlı hesaplamalar neticesinde 1500 metrelik parkurun yarışma süreleri ve altın madalya standardı aşağıdaki tablodaki gibi öngörülmektedir.

Yarışma mesafesinin %25 kısaltılması ile yarışma hızlarında %2,03 ile %2,11 arasında artış olacağı tahmin edilmekte, buna bağlı olarak mevcut 2000 metrelik altın madalya standardı zamanlarında ortalama 01:32.5’lik düzeltme olacağı öngörülmektedir.

1500 metrenin fizyolojik etkileri neler olabilir?

Klasik 2000 metrelik kürek performansına aerobik/anaerobik metabolizmanın göreceli enerji katkısı Concept II ergometresinde hesaplandığında; aerobik katkının %84 ila %87 arasında olduğu, sudaki yarış simülasyonlarında ise enerji gereksinimlerinin genellikle %87’sinin aerobik olarak karşılandığı bulunmuştur.

Uluslararası alandaki araştırmalara göre yarış hızında %2’lik bir artışın %6–8 daha fazla güç (WPS) ihtiyacı doğuracağı veya yarış boyunca ortalama 20 watt daha yüksek güç gerektireceği tahmin edilmektedir.

Klasik 2000 metre yarış mesafesinde ortalama %80 aerobik/%20 anaerobik olan enerji kaynakları dengesinin %70 ve %30 olarak değişmesi ve anaerobik metabolizmanın göreceli katkısında yaklaşık %5 ila %15’lik bir artış beklenmektedir.

Antrenman?

Polarize antrenmanın öncüsü Stephen Seiler’e göre 1500 metrelik yarış mesafesi için 2000 metrede uygulanan antrenman sistematiğinde çok değişime gerek olmadığı görüşünü savunurken, “1500 metreye geçişin uluslararası alanda genel olarak uygulanan antrenman programlarındaki yaklaşımı değiştirmeyeceğini düşündüğünü” belirterek:

“1500 metrede daha büyük bir anaerobik katkı olacak, ancak bu büyük ölçüde antrenman programlarında bir değişiklikten ziyade tempo optimizasyonunun bir fonksiyonu olacaktır.” belirtmiştir.

Dünya küreğinin önemli isimlerinden Volker Nolte ise değişiklik gerekebilecek birkaç alanı şöyle sıralamıştır:

“Sporcular 1500 metrede daha yüksek laktat konsantrasyonlarına dayanmaları gerekecektir; bu da yüksek laktata yönelik HIIT antrenmanını gerektirecektir, ancak yüksek yarışma hızı ve temposunu korumak için daha yüksek bir laktat uzaklaştırma oranı ihtiyacını gerektirir. Bu kabiliyet sadece yüksek hacimli düşük yoğunluklu antrenmanla sağlanabilir.” görüşünü belirterek 1500 metrede de başarı için aerobik gücün en önemli etken olduğunu teyit etmiştir.

Nolte ayrıca “Daha yüksek hızlar, daha yüksek bir VO2max gerektirir ve bu da 1500 metrede daha fazla kas kütlesine sahip daha büyük sporcuları avantajlı kılar.” Bu sebepten programlarda kuvvet antrenmanına daha fazla önem verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Stephen Seiler ise Nolte’nin “tipik” aerobik dayanıklılık kürekçileri, yani fiziken daha küçük sporcular dezavantajlı durumda olacaktır görüşüne katılmadığını belirtmiştir.

Nolte, yarışma stratejisi olarak ekipler genel olarak hızlı çıkış ve ilk beş yüz metrelik kısmı daha tempolu geçip ikinci 500 metrede hızlarını düşürerek finiş sprinti için yeterli enerjiyi korumaya çalışacaklar görüşünde iken biyomekanikçi Kleshnev farklı düşünmekte; ekiplerin 1500 metre için daha dengeli tempo stratejileri benimseme eğiliminde olacaklarını öngörmektedir.

Bu düşüncenin olası bir açıklaması, akışkan dinamik direncine karşı tekneleri hızlandırmanın verimsizliğidir; çünkü belirli bir hız artışı için yaklaşık 3 kat daha fazla güç artışı gerektiği bilinmektedir.

Ancak hızlı çıkış ve yarışın başında erken öne geçmenin, rakiplerin ilerleyişini izleyebilmek ve daha ilerideki teknelerin yarattığı dalgalardan kaçınabilmek gibi kürek sporuna özgü faydaları arasında bir denge söz konusu olacaktır.

Ayrıca 1500 metre için taktik seçiminde 8 tek ve 4 çifte gibi ivmelenecek daha fazla kütleye sahip büyük teknelerin yarış içindeki atak ve pozisyon değişikliği gerektiğinde mevcut sürenin azalması göz önünde tutulması önem taşıyacaktır.

1500 metrede optimum performans elde etmek amacıyla benimsenen tempo stratejisi konusunda mutlaka dikkatli bir değerlendirme yapılmasını gerektirir. Tempo–Hız–Yoğunluk arasında mutlak bir ilişki vardır ancak:

Yarışma veya antrenmanların kürekçinin vücudunda oluşturduğu baskı yoğunluğu çekilen tempoya bağlı değildir.

Kürekçinin antrenman veya yarışmada etkileneceği yoğunluk düzeyi seçilecek hız ile alakalıdır.

Hız ile yoğunluk arasında bir korelasyon vardır, tempo ise bir enstrümandır; yani hız oluşması için bir araçtır ancak ana temeli oluşturmaz.

Teknik – Tekne Ayarları

Nolte, teknik olarak kürek başının çok hızlı olması gerekeceğini, ardından tarama alanının ilk yarısında yüklenmenin önemli olduğunu ve kürek sonunun temiz çıkması için dikkat gerekeceğini belirtmiştir.

Kleshnev ve Nolte, kısa mesafe ve daha yüksek tekne hızları nedeniyle tekne ayarlarının buna uygun değişmesi gerekebileceği konusunda hemfikirdir.

Yukarıda ele alınan bu öngörü ve görüşler incelendiğinde kürekçilerin aynı antrenmanla hem 1500 hem de 2000 metrede başarılı performans sergileyip sergileyemeyeceklerini veya 1500 metre yarış mesafesine özgü fizyolojik kapasiteleri daha iyi uyarmak için daha yüksek yoğunluklu antrenman müdahalelerine ihtiyaç duyulup duyulmayacağı ile ilgili araştırmaların olimpiyat öncesi hazırlık dönemine kadar devam edeceği anlaşılmaktadır.

Recep Selim Akıcı

Şubat 2026